หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดหนองบัวลำภู >อ.นากลาง >ต.กุดแห่ > กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่
TL;DR: กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ อยู่ที่บ้านโพธิ์ค้ำ หมู่ที่ 2 ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ ผ้าขิดไหมลายละเอียด บางลายต้องใช้ผู้ทอ 2 คนขึ้นไป มีการสอดกระสวย ยกขิด และเก็บรายละเอียดอย่างประณีต.
กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ หรือกลุ่มผ้าขิดไหมบ้านโพธิ์ค้ำ ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงหัตถกรรมและแหล่งเรียนรู้ผ้าไหมอีสานที่มีชื่อเสียงโดดเด่นระดับประเทศ จุดหมายแห่งนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสภูมิปัญญาผ้าทอมืออย่างลึกซึ้ง เพราะไม่ได้เป็นเพียงสถานที่จำหน่ายผ้าไหม แต่เป็นพื้นที่ที่สะท้อนชีวิต ความอดทน ความประณีต และความผูกพันระหว่างผู้หญิงในชุมชนกับกี่ทอผ้า เส้นไหม ลวดลาย ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของหนองบัวลำภูได้อย่างเป็นรูปธรรม ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่มีชื่อเสียงจากลวดลายอันละเอียดซับซ้อน การทอที่ต้องอาศัยแรงมือมากกว่า 1 คนในบางลาย และการพัฒนาลวดลายจากภูมิปัญญาดั้งเดิมให้กลายเป็นผ้าไหมร่วมสมัยที่ยังคงกลิ่นอายอีสานไว้อย่างชัดเจน
กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ตั้งอยู่ที่บ้านโพธิ์ค้ำ หมู่ที่ 2 ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู ห่างจากตัวเมืองหนองบัวลำภูไปยังที่ว่าการอำเภอนากลางประมาณ 35 กม. จากนั้นเดินทางต่อไปบริเวณแยกบ้านหนองด่านประมาณ 2 กม. แล้วเลี้ยวขวาเข้าบ้านกุดแห่อีกประมาณ 3 กม. เส้นทางนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่เดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือผู้ที่จัดเส้นทางท่องเที่ยวเชิงชุมชนในอำเภอนากลางและพื้นที่ใกล้เคียง การมาเยือนกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่จึงสามารถจัดร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ วัดป่า จุดชมวิว และแหล่งเรียนรู้ของจังหวัดหนองบัวลำภูได้อย่างลงตัว
สิ่งที่ทำให้ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่แตกต่างจากผ้าทอทั่วไปคือความประณีตของลายขิดที่ถูกยกขึ้นทีละจังหวะบนผืนผ้า คำว่า “ขิด” ในบริบทผ้าทอพื้นบ้านอีสานเกี่ยวข้องกับวิธีการสะกิด งัด หรือยกเส้นด้ายบางส่วนให้เกิดลวดลายบนผืนผ้า ลายที่ปรากฏจึงไม่ได้เป็นเพียงลายตกแต่ง แต่เป็นผลลัพธ์ของการนับจังหวะ การควบคุมเส้นไหม การยกเส้น การสอดกระสวย และความเข้าใจเชิงโครงสร้างของผืนผ้าอย่างลึกซึ้ง ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่จำนวนมากต้องใช้ผู้ทอ 2 คนขึ้นไปตามความยากของลาย คนหนึ่งทำหน้าที่ทอและยกขิด อีกคนหนึ่งช่วยสอดกระสวยและควบคุมจังหวะให้ลวดลายเดินต่อเนื่องกันอย่างถูกต้อง เมื่องานทอเสร็จยังต้องเก็บปม เก็บขี้ไหม และตรวจรายละเอียดผืนผ้าให้เรียบร้อยก่อนนำออกจำหน่าย
ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่เป็นงานที่สืบทอดจากภูมิปัญญาผ้าทอพื้นเมืองในชุมชน เดิมลวดลายขิดปรากฏอยู่ในเครื่องใช้ภายในบ้าน เช่น หมอนขิด ผ้าห่ม หรือผ้าประกอบพิธีกรรม ต่อมาเมื่อมีการรวมกลุ่มสตรีทอผ้า จึงนำลายจากหมอนขิดและลายโบราณมาพัฒนาต่อยอดเป็นผ้าขิดไหมที่มีความประณีตมากขึ้น เหมาะกับการใช้งานในฐานะผ้านุ่ง ผ้าคลุม ผ้าตัดชุด ผ้าสะสม และของฝากคุณภาพสูง ความเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้ภูมิปัญญาที่เคยอยู่ในครัวเรือนก้าวออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ชุมชนที่สร้างชื่อเสียงให้กับตำบลกุดแห่และจังหวัดหนองบัวลำภูในระดับประเทศ
กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่มีนางลำดวน นันทะสุธา เป็นประธานกลุ่มและเป็นบุคคลสำคัญที่มีบทบาทในการผลักดันลายผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ชื่อของแม่ครูลำดวนเชื่อมโยงกับผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ในฐานะผู้ถ่ายทอด ประสาน และพัฒนางานทอจากพื้นฐานภูมิปัญญาเดิมให้เป็นผลงานที่มีมาตรฐานสูงขึ้น ผลงานของกลุ่มได้รับการยอมรับจากเวทีประกวดและการคัดสรรผลิตภัณฑ์ชุมชนหลายครั้ง จนกลายเป็นหนึ่งในตัวแทนผ้าไหมสำคัญของภาคอีสาน และเป็นผลิตภัณฑ์ดีเด่นระดับ 5 ดาวที่ช่วยยืนยันคุณภาพ ความงาม และความประณีตของผลงาน
จุดเด่นของผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ไม่ได้อยู่ที่ความสวยงามเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ความสามารถในการนำเรื่องราวของจังหวัดหนองบัวลำภูมาสร้างเป็นลายผ้าได้อย่างมีชั้นเชิง ลายผ้าหลายแบบเชื่อมโยงกับธรรมชาติ ความเชื่อ ประเพณี สัตว์มงคล ดอกไม้ และสัญลักษณ์ประจำถิ่น เช่น ลายดอกพิกุล ลายหัวนาค ลายกุญแจจีน ลายอินถวา ลายบัวบาน ลายบัวสวรรค์ ลายกระทงทอง ลายสร้อยสังวาล ลายมรดกไทย ลายเพชรมณี และลายเพชรพระอุมา ลวดลายเหล่านี้ช่วยทำให้ผืนผ้ามีความหมายมากกว่าวัตถุสำหรับสวมใส่ เพราะแต่ละลายเป็นเหมือนภาษาภาพที่เล่าความคิด ความเชื่อ และความทรงจำของชุมชนผ่านเส้นไหม
หนึ่งในลายสำคัญที่ทำให้ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่มีชื่อเสียงคือการประยุกต์คำขวัญจังหวัดหนองบัวลำภูมาเป็นลายผ้า คำขวัญของจังหวัดประกอบด้วยเอนทิตีสำคัญหลายส่วน ทั้งศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช อุทยานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ แผ่นดินธรรมหลวงปู่ขาว ถ้ำเอราวัณ นครเขื่อนขันธ์ และกาบแก้วบัวบาน เมื่อนำองค์ประกอบเหล่านี้มาถ่ายทอดเป็นลายผ้า ช่างทอจึงไม่ได้เพียงออกแบบลวดลายให้สวยงาม แต่กำลังบันทึกภาพจำของจังหวัดลงบนผืนไหม ลายคำขวัญหนองบัวลำภูจึงเป็นตัวอย่างชัดเจนของการใช้ผ้าทอเป็นสื่อทางวัฒนธรรมที่รวมประวัติศาสตร์ ศรัทธา ภูมิประเทศ และอัตลักษณ์ท้องถิ่นไว้ในผืนเดียว
การทอผ้าขิดไหมกุดแห่ต้องใช้ทั้งทักษะด้านช่างและความจำเชิงลาย ผู้ทอต้องเข้าใจการจัดเส้นยืน เส้นพุ่ง การเตรียมไหม การขึ้นกี่ การเลือกสี และการกำหนดจังหวะยกขิดให้สัมพันธ์กับลายที่ต้องการ ในผืนผ้าหนึ่งผืน ความผิดพลาดเล็กน้อยอาจทำให้ลายเสียสมดุล ผู้ทอจึงต้องมีสมาธิสูงและรู้จังหวะของมือ เท้า และสายตาอย่างแม่นยำ ความประณีตเช่นนี้ทำให้ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่เป็นงานที่ใช้เวลาและมีมูลค่าทางศิลปะสูง ผ้าแต่ละผืนจึงสะท้อนทั้งฝีมือส่วนบุคคลและความรู้ที่สั่งสมอยู่ในชุมชน
เส้นไหมเป็นหัวใจสำคัญของผ้าขิดไหม ความงามของผืนผ้าขึ้นอยู่กับคุณภาพเส้นไหม ความสม่ำเสมอของเส้น ความเหนียว ความเงา การจับตัวของสี และการทอให้แน่นพอดี ผ้าไหมที่ดีเมื่อสัมผัสจะให้ความรู้สึกนุ่ม มีน้ำหนัก และมีประกายตามธรรมชาติ เมื่อนำมาทอด้วยเทคนิคขิด ลวดลายที่ยกขึ้นบนผืนผ้าจะมีมิติชัดเจนกว่าเนื้อผ้าทั่วไป ผู้ที่ชื่นชอบผ้าไหมจึงมักพิจารณาทั้งความละเอียดของลาย ความสมดุลของสี ความเรียบร้อยของขอบผ้า และการเก็บงานด้านหลังผืนผ้าควบคู่กัน
สำหรับนักท่องเที่ยว การมาเยือนกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เป็นโอกาสในการเรียนรู้ว่าผ้าไหมหนึ่งผืนเกิดขึ้นจากกระบวนการหลายขั้นตอน ตั้งแต่การเลือกเส้นไหม การเตรียมเส้นยืน การจัดลาย การทอ การเก็บรายละเอียด และการดูแลรักษาผ้า ผู้มาเยือนสามารถชมผลิตภัณฑ์ผ้าขิดไหมหลายรูปแบบ เลือกลายที่ตรงกับรสนิยม และสอบถามเรื่องการใช้งานได้โดยตรงจากผู้ผลิตหรือผู้ดูแลกลุ่ม การซื้อผ้าจากแหล่งผลิตทำให้ผู้ซื้อเข้าใจที่มาของผ้ามากกว่าการซื้อจากร้านค้าปลีกทั่วไป และยังเป็นการสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนโดยตรง
ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่เหมาะกับการใช้งานหลายรูปแบบ ผืนผ้าขนาดใหญ่สามารถใช้ตัดชุดไทย ชุดร่วมสมัย ผ้าคลุมไหล่ หรือผ้าสำหรับงานพิธี ส่วนผ้าผืนเล็กสามารถใช้เป็นของฝาก ของสะสม หรือของตกแต่งบ้านที่มีคุณค่าทางวัฒนธรรม ลายที่มีความละเอียดสูงเหมาะกับผู้ที่ต้องการผ้าสำหรับโอกาสสำคัญ เช่น งานมงคล งานราชพิธี งานวัฒนธรรม หรือการสวมใส่เพื่อแสดงอัตลักษณ์ท้องถิ่น ขณะที่ลายสีร่วมสมัยเหมาะกับผู้ที่ต้องการนำผ้าไหมอีสานไปประยุกต์ใช้ในแฟชั่นปัจจุบัน
การเลือกซื้อผ้าขิดไหมควรดูทั้งลาย สี เนื้อผ้า และวัตถุประสงค์การใช้งาน หากต้องการนำไปตัดเย็บชุด ควรสอบถามความยาวผ้าและความเหมาะสมของเนื้อผ้ากับแบบชุด หากต้องการสะสม ควรเลือกผืนที่มีลายพิเศษ งานละเอียด หรือเป็นลายที่มีเรื่องราวเฉพาะของบ้านกุดแห่ หากต้องการใช้เป็นของฝาก ควรเลือกผืนที่ดูแลรักษาง่าย สีไม่ฉูดฉาดเกินไป และมีความหมายที่อธิบายต่อผู้รับได้ง่าย การซื้อผ้าจากกลุ่มทอโดยตรงยังช่วยให้ได้รับคำแนะนำเรื่องการซัก การพับ การเก็บ และการหลีกเลี่ยงแสงแดดจัดซึ่งอาจมีผลต่อสีของผ้าไหมในระยะยาว
ในเชิงวัฒนธรรม ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่เป็นตัวอย่างของงานหัตถกรรมที่เชื่อมโยงผู้หญิง ชุมชน และเศรษฐกิจท้องถิ่นเข้าด้วยกัน การรวมกลุ่มสตรีทอผ้าทำให้ทักษะที่เคยอยู่ในครัวเรือนกลายเป็นพลังทางเศรษฐกิจ ช่วยสร้างรายได้เสริมให้ครอบครัว และทำให้คนในชุมชนมีเหตุผลในการรักษาความรู้ของบรรพบุรุษไว้ การทอผ้าจึงไม่ใช่งานอดิเรก แต่เป็นงานอาชีพ งานศิลป์ และงานอนุรักษ์ที่ดำเนินไปพร้อมกัน
คุณค่าของผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ยังอยู่ที่การทำให้คนรุ่นใหม่มองเห็นความสำคัญของภูมิปัญญาท้องถิ่น เมื่อผ้าทอได้รับรางวัล ได้รับการคัดสรรเป็นผลิตภัณฑ์ระดับ 5 ดาว และได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยว ผู้ผลิตในชุมชนย่อมมีแรงจูงใจในการพัฒนาลาย สี รูปแบบ และการตลาดให้เหมาะกับยุคสมัยมากขึ้น ขณะเดียวกันก็ต้องรักษาแก่นเดิมของลายขิดและความประณีตแบบดั้งเดิมไว้ไม่ให้สูญหาย ความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์กับการพัฒนาเป็นสิ่งที่ทำให้ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ยังมีชีวิต ไม่หยุดอยู่เพียงภาพจำของอดีต
ผู้ที่สนใจงานออกแบบ แฟชั่น สิ่งทอ หรือศิลปหัตถกรรมไทยจะพบว่ากลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่มีรายละเอียดให้ศึกษาอย่างมาก ตั้งแต่การแปลสัญลักษณ์ท้องถิ่นเป็นลวดลาย การใช้สีเพื่อสร้างจังหวะบนผืนผ้า การควบคุมความหนาแน่นของลาย และการนำลายโบราณมาปรับใช้กับรสนิยมร่วมสมัย ผ้าหนึ่งผืนจึงสามารถอ่านได้ทั้งในฐานะงานออกแบบ งานช่าง งานเศรษฐกิจชุมชน และเอกสารทางวัฒนธรรมที่บันทึกความรู้ผ่านวัสดุจริง
บรรยากาศของการเยี่ยมชมกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่มีลักษณะเรียบง่ายแบบชุมชน ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวขนาดใหญ่ที่มีสิ่งอำนวยความสะดวกแบบเมืองท่องเที่ยวหลัก จุดเด่นอยู่ที่การได้เห็นผลิตภัณฑ์จริง ได้พูดคุยกับผู้ดูแลกลุ่ม ได้พิจารณาลวดลายอย่างใกล้ชิด และได้เข้าใจความตั้งใจของช่างทอในพื้นที่ การท่องเที่ยวลักษณะนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการใช้เวลาอย่างมีความหมาย เพราะผ้าขิดไหมไม่ใช่สิ่งที่ดูผ่าน ๆ แล้วเข้าใจได้ทั้งหมด แต่ต้องใช้เวลาในการสังเกตลาย ฟังเรื่องราว และสัมผัสเนื้อผ้าด้วยตนเอง
สำหรับนักท่องเที่ยวสายชุมชน การเดินทางมายังบ้านกุดแห่ยังช่วยเปิดมุมมองต่อจังหวัดหนองบัวลำภูในฐานะเมืองที่มีวัฒนธรรมผ้าทอเข้มแข็ง ไม่ได้มีเพียงแหล่งธรรมชาติหรือศาสนสถานเท่านั้น แต่ยังมีช่างทอ ผู้ผลิต และครูภูมิปัญญาที่ทำงานอยู่ในหมู่บ้านจริง ความน่าสนใจของพื้นที่อยู่ที่การเห็นความต่อเนื่องของวิถีชีวิตชนบทอีสาน ผู้คนยังเกี่ยวข้องกับการทำไร่ ทำนา งานบ้าน และงานหัตถกรรมอย่างเป็นระบบ ผ้าขิดไหมจึงเป็นผลผลิตของชีวิตประจำวัน ไม่ใช่สินค้าที่แยกขาดจากชุมชน
หากเดินทางเป็นครอบครัว กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เป็นสถานที่ที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนเข้าใจว่าผ้าไม่ได้เกิดขึ้นจากร้านค้า แต่เริ่มจากเส้นใย ความรู้ และการทำงานของมนุษย์ เด็กสามารถเรียนรู้เรื่องสี รูปทรง ลวดลาย การนับจังหวะ และความอดทน ส่วนผู้ใหญ่สามารถเข้าใจบทบาทของผ้าทอในเศรษฐกิจชุมชนและการรักษามรดกวัฒนธรรม การมาเยือนแหล่งผลิตจริงจึงทำให้การท่องเที่ยวกลายเป็นบทเรียนที่จับต้องได้
สำหรับชาวต่างชาติที่สนใจงานผ้าไทย กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เป็นจุดหมายที่ช่วยอธิบายความแตกต่างระหว่างผ้าไหมไทยทั่วไปกับผ้าขิดไหมอีสานได้อย่างชัดเจน เทคนิคขิดมีลักษณะคล้ายการสร้างลายด้วยโครงสร้างของผ้าเอง ไม่ใช่การพิมพ์ลายบนผืนผ้าภายหลัง ผู้มาเยือนจึงจะเห็นว่าลวดลายที่ปรากฏเกิดขึ้นจากการทอและการยกเส้นไหมอย่างแม่นยำ ความงามของผ้าจึงอยู่ในโครงสร้าง ไม่ใช่เพียงพื้นผิวภายนอก นี่คือจุดที่ทำให้ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่มีคุณค่าทั้งในสายตานักสะสมและผู้สนใจสิ่งทอเชิงวัฒนธรรม
เมื่อนำกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ไปจัดเป็นเส้นทางท่องเที่ยว สามารถวางแผนร่วมกับแหล่งท่องเที่ยวอำเภอนากลางและพื้นที่ใกล้เคียงได้หลายแบบ หากเริ่มจากตัวเมืองหนองบัวลำภู สามารถเดินทางไปบ้านกุดแห่เพื่อชมผ้าและเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ จากนั้นต่อไปยังวัดป่าธรรมวิเวก บ้านยางหลวง หรือพื้นที่ธรรมชาติในอำเภอนากลาง หากมีเวลามากขึ้นสามารถเชื่อมต่อไปยังวัดถ้ำเอราวัณ พิพิธภัณฑ์หอยหิน 150 ล้านปีและไดโนเสาร์โนนทัน หรือกลับเข้าเมืองเพื่อสักการะศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เส้นทางนี้ทำให้ได้สัมผัสทั้งหัตถกรรม ศรัทธา ธรรมชาติ และประวัติศาสตร์ของจังหวัดในวันเดียวหรือสองวัน
ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การเดินทางคือช่วงกลางวันระหว่างเวลาเปิดทำการ เพราะมีแสงเพียงพอสำหรับชมสีและรายละเอียดของผ้าไหม สีของผ้าไหมจะเห็นมิติสวยงามเมื่ออยู่ในแสงธรรมชาติ นักท่องเที่ยวที่ต้องการเลือกซื้อผ้าควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อพิจารณาหลายลายและพูดคุยเรื่องการใช้งาน หากต้องการชมการทอหรือเรียนรู้รายละเอียดเชิงลึก ควรติดต่อสอบถามล่วงหน้าตามเบอร์ของกลุ่ม เพื่อให้การเยี่ยมชมสอดคล้องกับกิจกรรมและเวลาของผู้ทอในชุมชน
การเยี่ยมชมแหล่งผลิตผ้าไหมควรให้ความสำคัญกับมารยาทในพื้นที่ชุมชน นักท่องเที่ยวควรขออนุญาตก่อนถ่ายภาพบุคคล กี่ทอผ้า หรือพื้นที่ทำงานภายในบ้าน ไม่ควรจับผ้าที่จัดวางไว้โดยไม่ได้รับอนุญาต โดยเฉพาะผ้าผืนละเอียดหรือผ้าราคาสูง และควรหลีกเลี่ยงการใช้มือเปียกหรือมีคราบเครื่องสำอางสัมผัสผ้าไหม การดูผ้าอย่างระมัดระวังเป็นการให้เกียรติทั้งชิ้นงานและผู้ผลิต เพราะผ้าแต่ละผืนใช้เวลาและแรงงานมากกว่าจะเสร็จสมบูรณ์
การดูแลรักษาผ้าไหมหลังซื้อกลับไปเป็นอีกเรื่องที่ควรใส่ใจ ผ้าไหมควรซักอย่างอ่อนโยนหรือส่งซักแห้งตามความเหมาะสม หลีกเลี่ยงการบิดแรง หลีกเลี่ยงแดดจัด และควรเก็บในที่แห้ง อากาศถ่ายเท ไม่อับชื้น หากเป็นผ้าสะสมควรพับเปลี่ยนรอยเป็นระยะ เพื่อไม่ให้เส้นใยเกิดรอยพับถาวร การดูแลที่ถูกต้องช่วยรักษาความเงา สี และโครงสร้างของผ้าให้อยู่ได้นาน ผ้าขิดไหมคุณภาพดีจึงสามารถเป็นทั้งเครื่องแต่งกาย ของสะสม และมรดกทางครอบครัวได้
ในภาพรวม กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เป็นจุดหมายที่ให้มากกว่าการซื้อผ้า เพราะเป็นสถานที่ที่ทำให้ผู้มาเยือนเห็นคุณค่าของสิ่งทอไทยจากกระบวนการจริง ตั้งแต่ความคิดสร้างสรรค์ของลาย การรวมกลุ่มของสตรีในชุมชน การสืบทอดฝีมือจากรุ่นสู่รุ่น ไปจนถึงการสร้างรายได้และชื่อเสียงให้จังหวัดหนองบัวลำภู หากมองผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่เป็นเพียงผ้าสวย จะเห็นเพียงความงามภายนอก แต่หากมองให้ลึกลงไป จะพบว่าในผืนผ้ามีเรื่องราวของคน ดินแดน ศรัทธา ความทรงจำ และภูมิปัญญาที่เคลื่อนไหวอยู่ทุกเส้นไหม
การเดินทาง จากตัวเมืองหนองบัวลำภู ใช้เส้นทางไปยังอำเภอนากลาง ระยะทางประมาณ 35 กม. เมื่อถึงบริเวณที่ว่าการอำเภอนากลางให้เดินทางต่อไปทางแยกบ้านหนองด่านประมาณ 2 กม. แล้วเลี้ยวขวาเข้าบ้านกุดแห่อีกประมาณ 3 กม. กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านโพธิ์ค้ำ ตำบลกุดแห่ การใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าเป็นวิธีที่สะดวกที่สุด เพราะสามารถแวะเที่ยวสถานที่ใกล้เคียงและเลือกซื้อผ้าได้โดยไม่เร่งรีบ หากเดินทางเป็นกลุ่ม ควรติดต่อสอบถามล่วงหน้าเพื่อจัดเวลาเยี่ยมชมให้เหมาะสมกับการทำงานของกลุ่มและชุมชน
โดยสรุป กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงหัตถกรรมที่เหมาะกับผู้สนใจผ้าไหมไทย ผ้าขิดอีสาน งานฝีมือ วิถีชุมชน และของฝากคุณภาพสูง จุดเด่นคือผ้าขิดไหมที่มีลวดลายละเอียด การทอที่ต้องอาศัยความร่วมมือและความชำนาญสูง ลายผ้าที่เชื่อมโยงกับจังหวัดหนองบัวลำภู และบทบาทของแม่ครูลำดวน นันทะสุธา ในการผลักดันงานผ้าของชุมชนให้เป็นที่รู้จัก นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางมาได้ทุกวันในช่วงเวลา 08.00 – 17.00 น. เพื่อชม เลือกซื้อ และเรียนรู้คุณค่าของผ้าไหมจากแหล่งผลิตจริง
| ชื่อสถานที่ | กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ / กลุ่มผ้าขิดไหมแม่ครูลำดวน |
| ที่ตั้ง | บ้านโพธิ์ค้ำ หมู่ที่ 2 ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู |
| ที่อยู่ | 231 หมู่ที่ 2 ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู 39170 |
| ไฮไลต์ | ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่ที่มีชื่อเสียงระดับประเทศ ได้รับรางวัลหลายรายการ และเป็นผลิตภัณฑ์ดีเด่นระดับ 5 ดาวของภาคอีสาน |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | พัฒนาจากภูมิปัญญาผ้าขิดพื้นบ้านและลายหมอนขิดของชุมชน สู่ผ้าขิดไหมที่มีเอกลักษณ์และได้รับการยอมรับในระดับประเทศ |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อกลุ่มสัมพันธ์กับบ้านกุดแห่และกลุ่มผ้าขิดไหมบ้านโพธิ์ค้ำ ซึ่งเป็นแหล่งผลิตผ้าขิดไหมสำคัญของตำบลกุดแห่ |
| ลักษณะเด่น | ผ้าขิดไหมลายละเอียด บางลายต้องใช้ผู้ทอ 2 คนขึ้นไป มีการสอดกระสวย ยกขิด และเก็บรายละเอียดอย่างประณีต |
| ลวดลายเด่น | ลายดอกพิกุล, ลายหัวนาค, ลายกุญแจจีน, ลายอินถวา, ลายบัวสวรรค์, ลายกระทงทอง, ลายสร้อยสังวาล, ลายมรดกไทย, ลายคำขวัญหนองบัวลำภู |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองหนองบัวลำภูถึงที่ว่าการอำเภอนากลางประมาณ 35 กม. ต่อไปที่แยกบ้านหนองด่านประมาณ 2 กม. แล้วเลี้ยวขวาเข้าบ้านกุดแห่ประมาณ 3 กม. |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชมและเลือกซื้อผ้าขิดไหมจากแหล่งผลิตชุมชน |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | พื้นที่ชมและเลือกซื้อผ้าขิดไหม พื้นที่พูดคุยกับผู้ดูแลกลุ่ม พื้นที่เรียนรู้งานทอผ้า และพื้นที่จอดรถตามสภาพชุมชน |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | พื้นที่จำหน่ายผ้าขิดไหม, พื้นที่จัดแสดงลายผ้า, พื้นที่เรียนรู้กี่ทอผ้า, พื้นที่พูดคุยกับช่างทอและผู้ดูแลกลุ่ม, พื้นที่เลือกซื้อของฝากจากผ้าไหม |
| ประธานกลุ่ม / ผู้ดูแล | นางลำดวน นันทะสุธา |
| เบอร์ติดต่อหลัก | 042-359-370, 087-219-8231 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | ข้อมูลร้านค้าในระบบศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ และแหล่งข้อมูลท้องถิ่นตำบลกุดแห่ |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. วัดป่าธรรมวิเวก บ้านยางหลวง ประมาณ 12 กม. 2. ภูอิงธาร ด่านช้าง ประมาณ 18 กม. 3. ถ้ำผาเจาะ ประมาณ 22 กม. 4. วัดถ้ำเอราวัณ ประมาณ 32 กม. 5. พิพิธภัณฑ์หอยหิน 150 ล้านปีและไดโนเสาร์โนนทัน ประมาณ 38 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ROUTE210-Hotpot ประมาณ 7 กม. โทร. 094-556-9688 2. โกดัง บิงซู @นากลาง ประมาณ 8 กม. โทร. 065-464-7234 3. พอเพียงคาเฟ่ นากลาง ประมาณ 9 กม. โทร. 089-896-9487 4. Jungle Cafe สาขากุดดินจี่ ประมาณ 17 กม. โทร. 065-689-9744 5. Mao Mao Street Food ประมาณ 40 กม. โทร. 099-871-0780 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. สะแกทองรีสอร์ท ประมาณ 7 กม. โทร. 089-861-4433 2. เปียโล รีสอร์ท นากลาง ประมาณ 8 กม. โทร. 089-841-1535 3. ค้ำคูณ รีสอร์ท ประมาณ 12 กม. โทร. 099-180-0750 4. ต้นตาล รีสอร์ท หนองบัวลำภู ประมาณ 13 กม. โทร. 098-280-7099 5. นอร์ดิกเฮ้าส์ แอนด์ คอฟฟี่ ประมาณ 42 กม. โทร. 080-313-4564 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่อยู่ที่ไหน?
ตอบ: ตั้งอยู่ที่บ้านโพธิ์ค้ำ หมู่ที่ 2 ตำบลกุดแห่ อำเภอนากลาง จังหวัดหนองบัวลำภู
ถาม: กลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่เปิดวันไหนและเวลาใด?
ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.
ถาม: จุดเด่นของผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่คืออะไร?
ตอบ: จุดเด่นคือผ้าขิดไหมลายละเอียดที่ทออย่างประณีต บางลายต้องใช้ผู้ทอ 2 คนขึ้นไป และมีลวดลายที่สะท้อนอัตลักษณ์ของจังหวัดหนองบัวลำภู
ถาม: ใครเป็นประธานกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่?
ตอบ: ประธานกลุ่มคือ นางลำดวน นันทะสุธา ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและเผยแพร่ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่
ถาม: ผ้าขิดไหมบ้านกุดแห่มีลายอะไรบ้าง?
ตอบ: มีหลายลาย เช่น ลายดอกพิกุล ลายหัวนาค ลายกุญแจจีน ลายอินถวา ลายบัวสวรรค์ ลายกระทงทอง ลายสร้อยสังวาล และลายคำขวัญหนองบัวลำภู
ถาม: นักท่องเที่ยวสามารถซื้อผ้าไหมจากกลุ่มได้หรือไม่?
ตอบ: สามารถเลือกซื้อผ้าขิดไหมจากกลุ่มได้โดยตรง และสามารถสอบถามรายละเอียดลายผ้า การใช้งาน และการดูแลรักษาผ้าไหมจากผู้ดูแลกลุ่ม
ถาม: เดินทางจากตัวเมืองหนองบัวลำภูไปกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่อย่างไร?
ตอบ: จากตัวเมืองหนองบัวลำภูเดินทางไปอำเภอนากลางประมาณ 35 กม. ต่อไปที่แยกบ้านหนองด่านประมาณ 2 กม. แล้วเลี้ยวขวาเข้าบ้านกุดแห่อีกประมาณ 3 กม.
ถาม: ควรเที่ยวกลุ่มทอผ้าไหมบ้านกุดแห่ร่วมกับสถานที่ใด?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับวัดป่าธรรมวิเวก บ้านยางหลวง ภูอิงธาร ถ้ำผาเจาะ วัดถ้ำเอราวัณ และพิพิธภัณฑ์หอยหิน 150 ล้านปีและไดโนเสาร์โนนทันได้
หมวดหมู่: ●วิถีชีวิต
กลุ่ม: ●หมู่บ้าน ชุมชน
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคอีสาน
ปรับปรุงล่าสุด : 2 สัปดาห์ที่แล้ว




